Het eendje en de zwaan. Een brief aan Claudia de Breij.

Anna Pavlova met haar Zwaan, Jack.

Hoi Claudia. Ik zag je Nieuwjaarsconference.

Dat was zo’n bijzondere ervaring, dat ik er graag een stukje aan wil wijden.

En ik ben je dankbaar als je het wilt lezen, ondanks dat ik zo iemand ben, die jij meestal een fascist noemt.

Niet erg.

De een zijn rebel is nu eenmaal vaak andermans terrorist.

En, eerlijk is eerlijk, ik vind jou soms een gans, maar stiekem ook wel leuk, alleen je grappen niet altijd. 

Je conference zat in ieder geval geweldig in elkaar.  Ondanks alle obligate sneren naar mensen, groepen, hele volkeren soms, die ik pretendeer beter te kennen dan jij, mensen wiens taal ik wél spreek, wiens cultuur ik wél ken en waarvan ik sommigen wél in de ogen heb gekeken, En ondanks alle diep gevoelige en genuanceerde zaken, die jij tijdens je show zo pijnlijk accuraat precies binnen de voorgeschreven lijntjes inkleurde, heb ik genoten.

ik begrijp je wel.

Je zou toch maar iets zeggen dat de goedkeuring van de Volkskrant niet kan wegdragen. 

Voor je het weet ben je gedegradeerd tot Karin Bloemen en wordt je conference niet prime time uitgezonden, maar ergens in een midweekse bejaardenmiddag weggepoetst. En rest je de vergetelheid. Of erger nog. De lof der zotheid. Het applaus van wanstaltige wappies en FvD leden op Youtube. 

Nee Clau, mag ik Clau zeggen of Audi? ik maak me geen illusies, we zijn geen vrienden en dat worden we ook niet.

Hooguit geliefden.

Ik had zomaar die Vindicat jongen kunnen zijn, waar je tijdens je conference over sprak.

Wij corpsjongens zijn lang niet allemaal vrouwvijandige varkens, moet je weten. En ik vind, net als vele mannelijke leden, lang niet alle vrouwen spermaemmers, hoewel sommigen er wel pap van lusten en ik ook niet alle dames heilig zou verklaren of om hun geslacht of seksuele voorkeur op een podium zou willen trekken. 

Ik begrijp wel waarom mijn gabber Jan Dijkgraaf een zwak voor je heeft.

Jij mist die platvloerse slechtheid, die blinde haat van een Marina Meeuw, die zovelen van je krampkerk zulke lelijke en verachtelijke kraaien maakt. En je bent ook geen gekochte roeptoeter zoals die dochter van Johan Derksen. 

Je bent oprecht. 

Je lijkt me alleen zo bang, bang om iets te zien dat je veilige wereld aan het wankelen brengt; iets dat alles kantelt, terwijl je zelf net rechtop hebt leren staan en niet wil vallen. 

Je bent voor mij het eeuwige meisje, kwetsbaar in het diepst van je gedachten. Ik zie je op de plofbank, met je benen opgetrokken onder een veel te grote wollen trui. Om de paar seconden een weerbarstige lok wegblazend voor je oog. Een kop warme kruidenthee om je op te warmen in een kille wereld, luisterend Naar Joan Baez en Susanne Vega.

In je grachtenappartement vol katten en kinderen, ruikt het vast naar patchouli en babyshampoo. Althans zo stel ik me dat voor. 

Een Peter Pan meisje, met een rode Gibson Trini Lopez Standard Reissue Sixties Cherry, dat maar niet op wil groeien, dat wil kwetteren, tsjilpen, zingen en snateren, maar beschermd en bevestigd in haar gelijk, veilig in een warm nestje van kietelende donsveren. Levenslang op zoek naar lief en leuk.

Ik heb dat altijd erg verleidelijk gevonden. 

Het maakt de grote broer in me wakker. 

Maar eerlijk is eerlijk, geliefden worden zit er ook niet in. 

Jij bent “van de meisjes” en ik ben gelukkig getrouwd. 

Maar waarom schreef ik je dan toch deze column? 

Uit dankbaarheid én ontroering.

Want ook al vermoed ik dat Olga Smirnova vooral was uitgenodigd om een politiek statement te maken, ten faveure van het land dat Tsjaikovski en Dostojevski het liefst in de ban doet, heel Nederland werd als bij toverslag geconfronteerd met een sublieme gratie en een oogverblindende schoonheid, die hier al tientallen jaren de mensen niet meer bereikt. 

Een diep ontroerend moment voor een roepende in de culturele woestijn, die alles van het Kirov, het Marinskii, het Bolshoi Theater en vooral de Vaganova Academie, waar mijn held Nikolai Tsiskaridze de scepter zwaait en waar Olga Smirnova studeerde, op de voet volgt. 

En jij, Claudia, hebt al die mensen de ogen voor schoonheid geopend, door samen met Olga Smirnova, op een podium te gaan staan, hoewel ik liever had gezien dat je niet dwars door het Zwanenmeer heen had gezongen.

Het was alsof een sneeuwwitte zwaan geruisloos landde in een nest vol snaterende eendenkuikens.

Maar toch Claudia.

Spasibo Bolshoi.

Vind je dit stuk goed, mooi of belangrijk? Je kunt mij hier ondersteunen. 

27 Comments

  1. Jan, deze brief uit je tenen getrokken. Verbluffend goed, raak en geweldig opgebouwd.
    Ik denk dat Clau nu nooit meer door het Zwanenmeer gaat zingen, althans….

  2. Gerda Wiebenga

    2 January 2023 at 22:16

    Kijk Jan,
    hierom pas je zeker bij de grote , je weet het zo prachtig te verwoorden . en weet de vinger op de zere plek te legen. Prachtig omschreven.
    Dank hiervoor.

  3. Janny Horsman

    2 January 2023 at 22:39

    Als wij allemaal Gods schepselen zijn, (dat is m.i. inclusief al het geschapene), laten we dan allen en alles ook met respect behandelen.
    Ik heb respect voor Claudia alleen al voor het lef om daar te gaan staan, zeker in deze tijd.

    En ja…. de ballerina…. enorme perfectie en schoonheid.
    Ik zie daarachter de enorme pijn, inspanning en opoffering die het haar gekost heeft om zover te komen. Met waarschijnlijk een veel te vroeg versleten lichaam.

  4. Een dapper stuk Jan van je. Ik heb het niet gezien, maar ga zeker het einde wel kijken. Ik wil Olga zien dansen….

  5. Elk woord is raak ! 🙏🙏🙏

  6. Bert van Heemst

    3 January 2023 at 05:42

    Zou zomaar kunnen dat ze beseft dat ze in een zwaar-religieuze omgeving terecht is gekomen – terwijl dat ook zomaar eens het soort omgeving kan zijn die ze als twintiger probeerde achter te laten. De gebruikelijke Conférence-sneren zijn er vervolgens omdat er toch ook brood op de plank moet.

  7. Geweldig geschreven Jan!
    Ben blij dat ik er niets van heb gezien, dat heb jij nu bevestigd. Ook als een grote broer zeg maar 😉

  8. Je hoeft geen Neerlandicus te zijn om door dit stuk geraakt te worden van tenen tot kruin. Mensen die zó met woorden kunnen jongleren behoren helaas tot een uitstervend ras. Bedankt en bewondering!

  9. Mechteld Cochius

    3 January 2023 at 10:13

    Wat weer een geweldig mooi geschreven stuk! Echt weer zo Bijzonder!
    Toch ben ik blij dat ik niet gekeken heb, want ik blijf trouw aan mijzelf, en daar komt zij totaal niet in voor! Maar…… weer een mooi geschreven stuk, ik geniet er zo van!!!

  10. Jongens, ik ben overweldigd door jullie complimenten. Dank voor alles.

    • Het voel als of ze op je kruipt, een wippie wil maken en vervolgens zegt dat ze lesbisch is en ik een viezerik ben,,,
      geen Claudia voor mij,,,,
      Voelt niet goed,,,

  11. Twan Timmermans

    3 January 2023 at 10:37

    “Een Peter Pan meisje dat maar niet op wil groeien. Levenslang op zoek naar lief en leuk.” Mooi gezegd. Ik vond haar een seculiere dominee, vertolkster van een nieuwe burgerlijke norm en als zodanig per definitie hypocriet. De hele avond zeuren over “geld boven mensen” zonder ook maar één keer man en paard te noemen. Schmieren noemen we dat.

  12. Hoi Jan, weer een mooi en raak stukje vakmanschap.
    Dwarrelende woorden door je hoofd voordat ze in gelid je pen uitkomen.
    Jij mag bij mij ;)! Claudia niet.

  13. Sluit me bij de complimenten aan, enorm beeldende taal, interessant, ook al heb je Claudia helemaal niet gezien!

    Zender Classica laat nog wel eens Russische stukken en balletten zien, die doen niet zo aan ‘cancelculture’.

  14. Bart van Limpt

    4 January 2023 at 03:38

    Jan, gelukkig las ik onder het toetje (Ja van die andere Jan) dat ik het briefje gemist had of nee ik moet zeggen, nog niet gelezenhad. Je hebt me op zijn minst aan het twijfelen gebracht if ik dan missschien toch ergens deze week op de terugkijken knop zal klikken om zeker te weten dat ik de essentie helemaal begrepen heb.

    Heel eerlijk, respect voor jou open visie het is wel zeker dat ik liever ‘Ольга’ open sla dan dat ik op die terugkijken knop ga klikken.

    Mooie brief.

  15. Prachtig Jan , Gevoelig en lief mens ben je toch en was je vroeger al …
    en een dichter , net als zoals Claudia ,
    take care

  16. ‘Jij bent oprecht’ zijn jouw mooiste briefwoorden, en het raakt mijn ervaring tijdens het terugkijken, dat mij na afloop een glimlach en een goed gevoel heeft ontlokt. Wellicht denkt C over C19 nu helemaal anders. Jouw andere woorden doen mij vermoeden dat jou tenminste eenzelfde iets is overkomen.

    Over C’s zingen en toon houden heb ik geen kaas gegeten, en het ballet is wonderschoon maar juist C’s gezang tussendoor laat de gewoonheid van het balletdansen zien; allereerst zag ik ballerina als er met de haren bijgesleept, blijkt ballerina met al haar talent Rusland te zijn ontvlucht.

    Vermoed dat jij (nog) geen reactie van C hebt zoals C heeft voorspeld.

  17. o, o, omg,
    ik kijk i x id zoveel tijd hoe erg t geworden is met mijn
    neefje, ongeneeslijk vrees ik
    op zich knap hoor, die zelfverzonnen niche complotdichter,
    maar je kan of wil niks anders helaas
    ik moest t onlangs nog uitleggen aan dispuutgenoten
    en mn russische vrienden en en kennissen over
    de gast jan die alle kennis over rusland uit boekjes heeft
    en toch zo’n weerzinwekkende putin steunt gewoon omdat t kan
    vanuit zn luienstoel in t gooi, ik schaam me dood dat wij familie zijn

  18. o, o, omg,
    ik kijk i x id zoveel tijd hoe erg t geworden is met mijn
    neefje, ongeneeslijk vrees ik
    op zich knap hoor, die zelfverzonnen niche complotdichter,
    maar je kan of wil niks anders helaas
    ik moest t onlangs nog uitleggen aan dispuutgenoten
    en mn russische vrienden en en kennissen over
    de gast jan die alle kennis over rusland uit boekjes heeft
    en toch zo’n weerzinwekkende putin steunt gewoon omdat t kan
    vanuit zn luienstoel in t gooi, ik schaam me dood dat wij familie zijn

  19. Boer uit Brabant

    11 January 2023 at 11:35

    Zoals Siektske Bergsma in De Andere Krant schreef: “Bij De Breij is het daarom letterlijk alsof je naar de begrafenis van de kunst en cultuur in Nederland kijkt.”

    Jij schrijft er een mooie necrologie rondom heen – over de doden niets dan goeds.
    Liever geen bloemen.

    Enne… met een gabber als Jan Dijkgraaf heb je geen vijanden meer nodig 😉

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *