Rousseau, Sartre, Nietzsche, noem alle gewichtige permagefronste denkers maar op, wat hadden ze makkelijk praten, vergeleken met de eenvoudige koffiedikkijker van nu.
Sir Francis Bacon en zijn New Atlantis. Een Thomas Hobbes met zijn Leviathan, De Sade met zijn arme Justine; ze zijn nooit geconfronteerd met het al dan niet uitkomen van hun dromen en nachtmerries. Beroemde en beruchte redeneringen, die onvermijdelijk zouden leiden tot een door hen gepercipieerde toekomstige hemelse al dan niet helse werkelijkheid.
Hun voorspellende woorden en geschriften, galmen nog steeds na, soms harder dan ooit, terwijl de heren zelf allang zijn opgegaan in schuim en as.
Zelfs George Orwell heeft nooit rekenschap hoeven afleggen, over hoe het toch kwam dat hij ons in 1948, een bizarre wereld van 1984 kon voorspiegelen. Een dystopie, die voor de gemiddelde sterveling, nog maar enkele jaren terug als ondenkbare horror science fiction werd afgedaan, terwijl het boek inmiddels, op enkele uiterlijkheden na, meer dan werkelijkheid is geworden.
Twee plus twee is allang geen vier meer. En vrijheid, zoals luidkeels rondgetoeterd door de ongekozen leiders van de Europese Unie, is in werkelijkheid al vele jaren slavernij.
Wie had dat ooit kunnen denken?
Wat moet het fijn zijn geweest om vrijblijvend te oreren over de grote Kladderadatsch, de wereldbrand, de klassenstrijd, de deluge, het allesziende oog van het panopticon, pijpjes rokend in je Chesterfield clubfauteuil of als Goethe wandelend in de Schwarzwalder wouden, als de toekomst nog zo ver weg is.
Zo kan ik het ook, Johann Wolfgang!
De denkers van nu hebben het veel moeilijker.
Wij leven immers in hún toekomst.
Of beter. Misschien leven we wel ná hun toekomst.
Een toekomst waarin diepe gedachten, geniale invallen, visioenen en filosofieën zouden gaan overwinnen, aanhang zouden vergaren, vanuit bierkelders, stoffige studeerkamers of kerkers, tot realiteit zouden opbloeien, tot revoluties zouden leiden, ieder voor zich, de wereld in hun macht zouden nemen.
Gedachten die de wereld van structuur zouden voorzien, hoe gewenst of ongewenst dan ook.
Alfred Rosenberg, Karl Marx, Bakoenin de anarchist, Fritz Lang met zijn Metropolis.
Alles én niks van hen is uitgekomen en dat allemaal tegelijkertijd. En wij mogen er dan een sorbet van maken.
De toekomst waarin wij leven, lijkt nog het meest op een Italiaans ijssalon met vele briljante kleuren en verfijnde smaken, waar een kudde hongerige beren op is losgelaten. De bonte chaos van de post conceptuele tijd.
In de toekomst waar wij leven, kom je er niet met het likken aan bolletjes keurig opgediende wereldvisies, die even daarvoor, afgestreken in hun eigen roestvrijstalen bakjes, naar je lagen te lonken.
De ooit zo chique ijssalon der denkers, is omgetoverd tot een gigantische smeltende toverbal, een vortex van kleuren en smaken.
En een toekomstvisie van nu, past niet netjes in een hoorntje of een bakje, maar ligt druipend op de tegelvloer tussen de scherven van de toonkast.
Ik waag me er niet aan.
Vorige week was er een wereldbrand, morgen een tsunami. Gisteren hadden we concentratiekampen, morgen is het gas op.
En misschien zal het wel gaan zoals in de tijden van Noach.
Als op de Ark dan maar geen Hantavirus uitbreekt of Godbetert, mond- en klauw zeer.
Wil je mijn werk supporten? Heel graag. Klik dan hier.
Zoals Helios aan Phaëton de teugels van zijn strijdwagen gaf, gaf God aan satan onze aarde. En zoals Pyroïs, Eoüs, Aethon en Phlegon in een dolle vaart langs de hemel jaagden, schroeit zijn sarcasme in duizenden gedaanten onze wereld.
Deze column verscheen in iets andere vorm in De Andere Krant, de beste krant van Nederland.
Vind je mijn werk goed, mooi of zelfs belangrijk? Deel deze post dan zoveel mogelijk! Ook kun je mijn werk ondersteunen met een donatie!
20 May 2026 at 19:35
Goed stuk weer, dank! En met humor al is het wat wrang. Gaaf!
20 May 2026 at 19:45
Aiii Johannes, je vergeet een toch wel belangrijke schrijver. Aldous Huxley, Brave new world (ook een LP van de Steve Miller Band trouwens). Je moet het interview eens kijken, als je dat nog niet gedaan hebt.
https://www.youtube.com/watch?v=alasBxZsb40
20 May 2026 at 19:56
Super
20 May 2026 at 21:18
Je blijft een baken , Jan Net als de grandioos goede podcast met Sietske. Vroeger (jaren geleden al) ging je op zondag naar de kerk om je gedachten te ordenen en te reflecteren. Nu is dat op dinsdagavond/nacht
21 May 2026 at 00:15
Mensenknechting is een groot thema in deze tijd.
De werken van Ahriman, a.k.a. Satan.
21 May 2026 at 00:43
Historie
https://www.facebook.com/share/v/18V6a3WvZR/
21 May 2026 at 06:58
Prachtig deze metafoor van de ijssalon.
Alsof je Adolf en Benito samen de zaak ziet runnen.
Daarmee weer een mooie kijk op het nu Jan.
Dank daarvoor.
21 May 2026 at 11:03
Dit is wat ik gelezen heb:
Aldous huxley was lid van de fabian society opgericht 2 jan 1884. en aldous heeft george een keer meegenomen naar een bijeenkomst van deze society, waar hij zijn inspiratie opgedaan heeft voor het boek 1984.
Aldous Huxley and George Orwell were British dystopian writers connected by a personal history where Huxley was Orwell’s French teacher at Eton College.
The Fabian Society, which included prominent members such as George Bernard Shaw, H.G. Wells, and Huxley’s brother Julian Huxley, was heavily involved in promoting eugenics and scientifically planned social structures during the early 20th century. While Huxley later became a prominent critic of totalitarianism and ideological indoctrination in works like Brave New World, his early affiliation with the Fabians reflected the era’s intellectual trend of applying scientific and eugenic principles to social reform
23 May 2026 at 09:04
Ik ben positief.
Je kunt nog zoveel liegen als je wilt, de natuur kent geen leugens.
De natuur heeft zijn eigen tempo van de waarheid voordat het gaat ingrijpen.
De tweede hoofdwet van de thermodynamica zal gelden bij het instorten van die toren van Babel. Heb geduld. Wees voorbereid.